განახლებულია:
- 30 სექტემბერს ეროვნულმა ბანკმა გამოაცხადა სესხის გადასახდელის 25%-იანი ლიმიტის შემოსავლის ზღვრის გაზრდა: 2 000 ლარი 1 თებერვლიდან და 2 500 ლარი 2027 წლის 1 სექტემბრიდან.
- 2026 წლის პირველ რვა თვეში ბანკებმა გასცეს თითქმის 40 000 იპოთეკური სესხი 4,1 მილიარდი ლარის ღირებულებით; ახალი სესხის საშუალო ოდენობა დაახლოებით 86 000-დან 104 000 ლარამდე გაიზარდა.
- შემოსავლების სამსახურის ცნობით, ფიზიკური პირის ქონების წლიური გადასახადის დეკლარაციის ვადაა 2026 წლის 2 ნოემბერი.
- ეკონომისტ ოთარ ნადარაიას თქმით, დეველოპერების განვადების გეგმები ბანკის სესხების მსგავსად არ რეგულირდება.
რა მოხდა ამ კვირას
30 სექტემბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა გამოაცხადა ლარის სესხებზე გადასახდელისა და შემოსავლის წესის ეტაპობრივი ცვლილება. დღეს მსესხებლებს, რომელთა ყოველთვიური წმინდა შემოსავალი 1 500 ლარზე ნაკლებია, შეუძლიათ დაფარვაზე შემოსავლის მაქსიმუმ 25% დახარჯონ; უფრო მაღალი შემოსავლისთვის ლიმიტი 50%-ია. 25%-იანი ზოლი 1 თებერვლიდან 2 000 ლარამდე შემოსავლებს მოიცავს, 2027 წლის 1 სექტემბრიდან კი 2 500 ლარამდე. SOVA News-ის ცნობით, რეგულატორმა ორი ეტაპი იმიტომ აირჩია, რომ ბაზარზე ერთჯერადი მკვეთრი ეფექტი თავიდან აიცილოს.
SOVA ასევე იუწყება, რომ 2026 წლის პირველ რვა თვეში საქართველოს ბანკებმა გასცეს თითქმის 40 000 ახალი იპოთეკური სესხი საერთო ღირებულებით 4,1 მილიარდი ლარი. გასულ წელს იმავე პერიოდთან შედარებით რაოდენობა დაახლოებით 22%-ით გაიზარდა, ღირებულება კი 47%-ით. 2025 წლის თებერვალში ცენტრალურმა ბანკმა ლარის იპოთეკისთვის სესხისა და უზრუნველყოფის მაქსიმალური თანაფარდობა 85%-დან 90%-მდე გაზარდა.
საქართველოს შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ 2026 წლის 2 ნოემბერი ფიზიკური პირებისთვის ქონების გადასახადის წლიური დეკლარაციის წარდგენის ბოლო ვადაა, და ასევე ახსენებს საგადასახადო კოდექსში შეტანილ ცვლილებას 2026 წლის ქონების გადასახადთან დაკავშირებით.
- SOVA-ს მაგალითი: 1 800 ლარის შემოსავლისას გადასახდელის ზედა ზღვარი 2027 წლის თებერვლიდან 900 ლარიდან 450 ლარამდე მცირდება.
- ეროვნული ბანკის ყოფილმა ხელმძღვანელმა რომან გოცირიძემ ცვლილება გააკრიტიკა და თქვა, რომ ის დაბალშემოსავლიანი მსესხებლებისთვის სესხების მოცულობას შეამცირებს.
რას ნიშნავს ეს უცხოელი მყიდველისთვის ან ინვესტორისთვის
ეს შეიძლება ნიშნავდეს, რომ მოკრძალებული შემოსავლის მქონე მყიდველებისთვის საბანკო კრედიტი უფრო რთულად ხელმისაწვდომი გახდება, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც დასაკმაყოფილებლად ადგილობრივ შემოსავალს ეყრდნობა. ჩვენი გზამკვლევი აღნიშნავს, რომ არარეზიდენტებს შეუძლიათ იპოთეკის აღება, თუმცა ბანკები უფრო ყურადღებით ამოწმებენ შემოსავლის წყაროსა და სტაბილურობას. ახალი ზღვარი კონკრეტულ არარეზიდენტ მსესხებელზე გავრცელდება თუ არა, ბანკთან გასარკვევი საკითხია.
ჩვენი გზამკვლევი ასევე აღნიშნავს, რომ დეველოპერის განვადება გავრცელებული ალტერნატივაა. ეკონომისტი ოთარ ნადარაია, რომელსაც SOVA ციტირებს, აფრთხილებს, რომ ასეთ გეგმებზე არ მოქმედებს ბანკების წესები გადასახდელის ლიმიტების, საკრედიტო ბიუროსთვის ინფორმაციის მიწოდებისა და ეფექტური განაკვეთის გამჟღავნების შესახებ, ხოლო ხელშეკრულების პირობები პროექტების მიხედვით განსხვავდება. მყიდველისთვის ეს ხელშეკრულებების ყურადღებით წაკითხვის საჭიროებაზე მიუთითებს.
გადასახადების მხრივ, ჩვენი გზამკვლევის თანახმად, პარლამენტმა 2026 წლის 30 სექტემბერს მიიღო ქონების წლიური გადასახადის ერთიანი საშემოსავლო ზღვარი 100 000 ლარის ოდენობით. როგორ გავრცელდება ის არარეზიდენტებზე, ჩვენ მიერ შემოწმებულ წყაროებში დაზუსტებული არ არის, ამიტომ საგადასახადო მრჩეველს უნდა მიმართოთ.
რას უნდა მივხედოთ შემდეგ
დააკვირდით 1 თებერვლისა და 2027 წლის 1 სექტემბრის თარიღებს, როდესაც ახალი შემოსავლის ზღვრები ამოქმედდება, ასევე ბანკების რეაქციას. ისიც ადევნეთ თვალი, შეეხებიან თუ არა რეგულატორები დეველოპერების განვადების გეგმებს, რასაც ნადარაია მნიშვნელოვან პრობლემად მიიჩნევს. 2 ნოემბრის დეკლარაციის ვადა ფიქსირებული თარიღია მესაკუთრეებისთვის, რომლებიც დეკლარაციის წარდგენას ვალდებულნი არიან.
ხშირი კითხვები
როდის ამოქმედდება იპოთეკის შემოსავლის ახალი ზღვარი?
SOVA News-ის მიერ გადმოცემული ეროვნული ბანკის განცხადებით, 25%-იანი ლიმიტის ზოლი 2 000 ლარამდე გაიზრდება 1 თებერვალს, ხოლო 2 500 ლარამდე 2027 წლის 1 სექტემბერს.
წყაროები
- SOVA News — Who Can Afford Real Estate in Tbilisi: Mortgages, Installment Plans, and New Regulations
- Revenue Service of Georgia — www.rs.ge - Revenue Service